Verjaring executie
J. van Breukelen Geen reacties

Als u wordt veroordeeld voor een strafbaar feit kan een rechter naast een straf een maatregel opleggen. Dit kan een schadevergoedings- of ontnemingsmaatregel zijn. Beide maatregelen zorgen ervoor dat u de Staat een geldbedrag moet betalen. Hoelang kan de Staat dit geldbedrag opeisen? Wanneer is sprake van verjaring van deze maatregelen? U leest het hier.

Waar staan de regels over verjaring van maatregelen?

De regels over de tenuitvoerlegging van maatregelen staan in artikel 6:1:16 t/m 6:1:24 van het Wetboek van Strafvordering. Daarnaast staan de verjaringstermijnen in artikel 70 van het Wetboek van Strafrecht en verder. Ook geldt de Aanwijzing kader voor tenuitvoerlegging van het Openbaar Ministerie.

Wat is verjaring?

Verjaring is het automatisch vervallen van een recht. Als het Openbaar Ministerie niet binnen een bepaalde tijd begint met de executie dan vervalt dat recht. Denk bijvoorbeeld aan het voorbeeld dat de rechter zegt dat u een schadevergoeding moet betalen aan het slachtoffer. Het Openbaar Ministerie is te laat met het opeisen van dit geld en de executie verjaart. Het recht vervalt en u hoeft de schadevergoeding niet meer te betalen.

Wat is een ontnemings- of schadevergoedingsmaatregel

In het strafrecht maakt men een onderscheid tussen een straf en maatregel. Een straf wordt opgelegd om de verdachte ‘pijn te doen’, terwijl een maatregel moet zorgen voor herstel van een bepaalde situatie. Denk aan een slachtoffer dat door een mishandeling hoge zorgkosten heeft. Doordat de verdachte een schadevergoeding betaalt, wordt de situatie hersteld.

Ontnemingsmaatregel

De ontnemingsmaatregel is een maatregel die ervoor zorgt dat u geld dat u heeft verdiend met een strafbaar feit moet terugbetalen. Dit geld heet wederrechtelijk verkregen voordeel. Denk bijvoorbeeld aan geld dat u heeft verdiend met een wietplantage. Op basis van artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht kan een rechter deze maatregel opleggen.

Schadevergoedingsmaatregel

Zoals hiervoor gezegd zorgt de schadevergoedingsmaatregel ervoor dat emotionele en financiële schade van het slachtoffer wordt vergoed. Het slachtoffer kan deze schade indienen via een vordering benadeelde partij. Op basis van artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht kan een rechter deze maatregel opleggen.

Hoelang is de verjaringstermijn van een maatregel en wanneer begint deze te lopen?

Eerder werd hier geschreven over de verjaringstermijn van (de executie van) straffen. Geldt bij verjaring van maatregelen hetzelfde? Kortgezegd: ja, inderdaad.

Verjaringstermijn straffen

Om er achter te komen hoelang een verjaringstermijn voor executie is, moet men eerst kijken naar de verjaring van de strafvordering. Dat betekent dat wordt gekeken tot wanneer iemand vervolgd mag worden. In artikel 70 van het Wetboek van Strafrecht staan de verjaringstermijn. Deze zijn gesorteerd per soort strafbaar feit.

Soort strafbaar feitverjaringstermijn vervolging
Overtreding (bv. openbare dronkenschap)3 jaar
Misdrijven waarop een GB, hechtenis of GS van minder dan 3 jaar staat (bv. eenvoudige mishandeling)6 jaar
Misdrijven waarop een tijdelijke GS tussen de 3 – 8 jaar staat (bv. vervalsen van postzegels )12 jaar
Misdrijven waarop een GS van tussen de 8 en 12 jaar staat (bv. diefstal met geweld)20 jaar
Misdrijven waarop een GS van meer dan 12 jaar staat (bv. moord)geen verjaring
Artikel 240b lid 2 Sr (gewoonte maken kinderporno), 243 Sr (seksuele handeling met onbewust persoon), 245 Sr (ontucht) en 246 Sr (ontucht met geweld), gepleegd tegen een minderjarigegeen verjaring
GB = geldboete, GS = gevangenisstraf, Sr = Wetboek van Strafrecht

Voor de laatste twee soorten strafbare feiten geldt dat er geen verjaring mogelijk is. Dat betekent dus ook dat executie daarvan nooit kan verjaren.

Verjaringstermijn executie

Met bovenstaande termijnen zijn we er echter nog niet! Deze termijnen gelden voor de verjaring van de strafvervolging. In artikel 6:1:22 van het Wetboek van Strafrecht staat dat voor de verjaring van de executie er telkens 1/3 bij moet worden opgeteld. Dat ziet er dan zo uit:

Soort strafbaar feitverjaringstermijn executie
Overtreding (bv. openbare dronkenschap)4 jaar
Misdrijven waarop een GB, hechtenis of GS van minder dan 3 jaar staat (bv. eenvoudige mishandeling)8 jaar
Misdrijven waarop een tijdelijke GS tussen de 3 – 8 jaar staat (bv. vervalsen van postzegels)16 jaar
Misdrijven waarop een GS tussen de 8 – 12 jaar staat (bv. diefstal met geweld)26,6 jaar
Misdrijven waarop een GS van meer dan 12 jaar staat (bv. moord)geen verjaring
Artikel 240b lid 2 Sr (gewoonte maken kinderporno), 243 Sr (seksuele handeling met onbewust persoon), 245 Sr (ontucht) en 246 Sr (ontucht met geweld), gepleegd tegen een minderjarigegeen verjaring
GB = geldboete, GS = gevangenisstraf, Sr = Wetboek van Strafrecht

Begin verjaringstermijn executie

In artikel 6:1:23 van het Wetboek van Strafvordering staat wanneer de verjaringstermijn begint. Deze begint nadat een straf onherroepelijk is geworden. Dat betekent dat er geen rechtsmiddelen meer openstaan tegen een uitspraak (bijv. hoger beroep).

Daarnaast zijn er uitzonderingen op deze regel te vinden in de wet. Stel dat u al in de gevangenis zit en u voor een nieuw strafbaar feit wordt veroordeeld en daarvoor een schadevergoeding moet betalen. De verjaringstermijn van de executie voor de schadevergoedingsmaatregel begint dan pas als u vrij komt.

Kan het Openbaar Ministerie verjaring van een maatregel voorkomen?

In principe kan het Openbaar Ministerie niet voorkomen dat verjaring aanvangt. Wel kan de verjaring worden uitgesteld. Dat gebeurt door het zogenaamde ‘stuiten’ van de verjaring. Dit kan het Openbaar Ministerie doen door een daad van vervolging in te stellen. Dat staat in artikel 72 van het Wetboek van Strafrecht. Een daad van vervolging is bijvoorbeeld een dagvaarding sturen.

Dit kan het Openbaar Ministerie overigens niet onbeperkt doen. Bij overtredingen kan niet langer dan tien jaar worden gestuit. Bij misdrijven is die termijn langer. Als het dubbele aantal jaren van de oorspronkelijke verjaring is verstreken, kan de verjaring niet meer worden gestuit. Denk aan de eenvoudige mishandeling waarbij de verjaringstermijn voor executie acht jaar is. Nadat er zestien jaar voorbij zijn vanaf de de begintijd, verjaart de executie alsnog.

Wat is het gevolg van verjaring van een maatregel?

Zoals eerder uitgelegd zorgt verjaring ervoor dat een recht vervalt. Als de verjaringstermijn van de executie is verlopen, hoeft u deze maatregel niet te ondergaan. U hoeft dan geen geld te betalen. Dat is de sanctie voor het Openbaar Ministerie als ze niet op tijd is. Dit staat tot slot in artikel 6:1:22 van het Wetboek van Strafvordering.

Vragen?

Is uw vraag door deze informatie niet beantwoord of denkt u dat er sprake is van verjaring en wilt u advies in uw zaak? Neem dan contact op met ons kantoor voor een vrijblijvend gesprek.

Ook interessant:

Dit artikel werd bijgewerkt op 30 maart 2021

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *