Verjaring in het strafrecht - Van Breukelen Advocatuur
J. van Breukelen 32 reacties

Wanneer is een bepaald misdrijf precies verjaard? En tot wanneer mag het Openbaar Ministerie opgelegde straffen ten uitvoer leggen? Kortom: wat zijn de regels over verjaring in het strafrecht.

Waar staan de regels?

De Officier van Justitie is in de meeste gevallen gebonden aan een verjaringstermijn voor het instellen van een vervolging. Deze regels zijn neergelegd in de artikelen 70 t/m 73 van het Wetboek van Strafrecht.

Daarnaast is de Officier van Justitie gebonden aan een verjaringstermijn voor het ten uitvoer kunnen leggen van een opgelegde straf. Deze regels zijn per 1 januari 2020 neergelegd in de artikelen 6:1:21 t/m 6:1:24 van het Wetboek van Strafvordering. Voor die datum golden de (inmiddels vervallen) artikelen artikelen 76 en 76a Wetboek van Strafrecht.

Wat is de verjaringstermijn voor een vervolging?

Als er een strafbaar feit is gepleegd, mag het Openbaar Ministerie binnen een bepaalde termijn overgaan tot vervolging van een verachte. Wacht men te lang, dan is de overtreding of het misdrijf verjaard.

In artikel 70 Wetboek van Strafrecht staan de verjaringstermijnen:

  • 3 jaar voor overtredingen;
  • 6 jaar voor misdrijven waarop maximaal 3 jaar gevangenisstraf staat (lichte misdrijven);
  • 12 jaar voor misdrijven waarop een maximale gevangenisstraf van tussen de 3 en 8 jaar is gesteld;
  • 20 jaar voor misdrijven waarop een maximale gevangenisstraf van 8 jaar of meer staat;
  • geen verjaring voor misdrijven waarop een maximale gevangenisstraf staat van 12 jaar of meer en voor bepaalde zedenmisdrijven met minderjarigen.

De verjaringstermijn hangt dus er af van het soort feit. Voor overtredingen geldt een relatief korte termijn, voor misdrijven varieert het van 6 jaar tot geen verjaringstermijn, afhankelijk van het wettelijk strafmaximum. De maximale straf voor een bepaald delict is beschreven in de wet waar dat delict strafbaar is gesteld. Hetzelfde geldt voor de vraag of iets een misdrijf is of een overtreding. Een winkeldiefstal is bijvoorbeeld een misdrijf waar maximaal 4 jaar gevangenisstraf op staat. De verjaringstermijn is in dat geval dus 12 jaar.

Wat is de verjaringstermijn voor opgelegde straffen?

Wanneer er eenmaal een straf is opgelegd gaat er een andere verjaringstermijn lopen. Het Openbaar Ministerie heeft namelijk een bepaalde tijd om de straf ook daadwerkelijk ten uitvoer te leggen. Dat betekent dus dat men een bepaalde tijd heeft om een geldboete te innen of om iemand in de gevangenis op te sluiten.

Deze termijn is geregeld in artikel 6:1:22 van het Wetboek van Strafvordering. De regel is simpel: het is dezelfde termijn als in artikel 70, maar dan een derde er bij opgeteld. Dat betekent dus dat de Officier van Justitie 4 jaar de tijd heeft om een geldboete voor een overtreding te innen. Immers: de verjaringstermijn voor vervolging is 3 jaar. Een derde daarvan is 1 jaar. In totaal is de executietermijn dus 4 jaar.

Wanneer begint de verjaringstermijn te lopen?

De hoofdregel is dat de termijn voor verjaring van vervolging begint op de dag ná de dag waarop het feit werd gepleegd (artikel 71 Wetboek van Strafrecht). Er zijn echter een aantal uitzonderingen op deze hoofdregel:

  • Bij de misdrijven van artikel 173 lid 1 & 173b Sr. (vervuilen drinkwater en bodem) begint de termijn pas te lopen nadat een opsporingsambtenaar op de hoogte is geraakt van dit misdrijf;
  • Bij valsheid (bijvoorbeeld valsheid in geschrifte) begint de termijn pas te lopen op de dag nadat gebruik is gemaakt van de vervalsing;
  • Voor een aantal bijzondere delicten tegen minderjarigen geldt dat de termijn pas gaat lopen nadat het slachtoffer meerderjarig is geworden;
  • Bij een aantal bijzondere misdrijven die betrekking hebben op vrijheidsberoving gaat de termijn pas lopen nadat het slachtoffer bevrijd is.
  • Bij een aantal ambtsovertredingen gaat de termijn pas lopen wanneer de stukken waaruit de overtreding kan blijken zijn overgebracht naar de bewaarplaats die de wet voorschrijft. Het gaat dan bijvoorbeeld om een ambtenaar die nalaat een huwelijk in te schrijven in het huwelijksregister.

De termijn voor tenuitvoerlegging van een straf begint te lopen op de dag nadat de straf onherroepelijk (definitief) is geworden. Dat is dus dag ná de laatste dag waarop nog een rechtsmiddel zoals hoger beroep of cassatie kon worden ingesteld.

Wanneer loopt de termijn niet?

Op het moment dat er een vervolging wordt ingesteld, stuit dat de verjaring (artikel 72 Sr.). Dit betekent dat de verjaringstermijn op dat moment opnieuw begint te lopen. Er is echter wel een maximumtermijn. Voor overtredingen is dat 10 jaar. Voor misdrijven is dat 2 maal de oorspronkelijke verjaringstermijn.

Daarnaast kan de verjaringstermijn ook tijdelijk stil komen te liggen. Dat doet zich voor wanneer de Nederlandse vervolging wordt geschorst vanwege een prejudicieel geschil (artikel 73 Sr.).

De verjaringstermijn voor de executie van een straf kan om vele redenen stil komen te liggen of opnieuw beginnen. Het belangrijkste voorbeeld is natuurlijk de veroordeelde die uit de gevangenis is ontsnapt. Op de dag na de ontsnapping vangt een nieuwe verjaringstermijn aan. Ook loopt de termijn niet op het moment dat iemand vast zit voor een ander strafbaar feit of wanneer de tenuitvoerlegging van de straf tijdelijk is geschorst. Daarnaast gelden er afwijkende regels voor mensen die een betalingsregeling zijn overeengekomen voor een geldboete. Tot slot loopt de termijn niet vanaf het moment dat de tenuitvoerlegging van een straf is overgedragen aan een ander land. Deze regels zijn neergelegd in de artikelen 6:1:23 en 6:1:24 Wetboek van Strafvordering.

Hoe zit het met verjaring in het jeugdstrafrecht?

Indien het jeugdstrafrecht van toepassing is gelden er andere verjaringstermijnen voor de vervolging. De hoofdregel is dat de verjaringstermijn de helft is van de normale termijn (artikel 77d lid 1 Sr.). Deze uitzondering geldt echter niet voor een aantal in artikel 77d lid 2 Sr. genoemde (zeden)misdrijven indien de verdachte reeds 16 jaar was ten tijde van het feit. Voor die feiten geldt de reguliere termijn. Hieronder vallen onder meer mensenhandel en het bezit van kinderporno.

Voor de meest zware misdrijven geldt er in het jeugdstrafrecht een verjaringstermijn van 20 jaar. Dit zijn feiten waarop meer dan 12 jaar gevangenisstraf staat. Daarnaast geldt deze termijn voor een aantal zedenmisdrijven, waaronder aanranding. Dit zijn min of meer de feiten die in het reguliere strafrecht niet verjaren. Die feiten verjaren in het jeugdstrafrecht dus wél.

Voor wat betreft de verjaring van het recht om de straf ten uitvoer te leggen zijn er in het jeugdstrafrecht geen verschillen.

Vragen over verjaring in het strafrecht?

Wilt u weten wat de verjaringstermijn is in uw specifieke geval? Of hebt u een andere vraag over dit onderwerp? Neem dan vrijblijvend contact op met het kantoor.

Misschien ook interessant:

Dit artikel werd bijgewerkt op 13 november 2020

— 32 Comments —

    • De executietermijn, dat is de tijd die de Officier van Justitie heeft om u daadwerkelijk in de gevangenis te stoppen, verjaart inderdaad. Die termijn is in geval van een eenvoudige diefstal 16 jaar. De termijn begint te lopen vanaf het moment dat de straf definitief is. Dus als u bijvoorbeeld op 1 maart 2015 bent veroordeeld, u op de hoogte was van de datum van de zitting en u bent niet in hoger beroep gegaan, dan is de uitspraak definitief geworden op 15 maart 2015. De straf zal dan verjaren op 15 maart 2031.

  1. Ik heb een kleine vraag , ik woon al jaren in t buitenland , toen ik vertrok had ik nog een berg wet Mulder boetes openstaan , ik zou nog eens willen terugkeren voor een familiebezoek , weet u of deze boetes zijn verjaard en kwijtgescholden zijn , ben bijna 8 jaar weg , bedankt alvast ,

    • Zover ik weet hebben boetes die zijn opgelegd op grond van de wet Mulder (wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften) geen formele verjaringstermijn. U kunt voor de zekerheid even bellen met het CJIB om een overzicht te krijgen van de nog openstaande boetes.

      • mijn ervaring is dat het na 5 jaar als oninbaar wordt gezien en het uit het systeem gehaald wordt. kijk voor de zekerheid met digid op het cjib digitaal loket. Als er niets meer staat is het weg. Geen digid, dan toch bellen.
        Zijn de kentekens al van je naam af? Anders gaat het door.
        Als de voertuigen niet meer bestaan, maar wel nog op naam staan, dan kun je bij het RDW loket APR vragen om de registratie beëindigen.

        ik had het zelfde; 58 boetes voor apk voor auto’s die al jaren niet meer bestonden, maar wel nog op naam stonden.

  2. Goedenavond,
    Ik wilde graag zeker weten of mijn zaak na 6 jaar verjaard is.

    Ik had een tent staan met wat wietplanten met 1 lamp erboven, waarbij ik gewoon betaalde voor mijn stroom.
    Uiteraard illegaal, maar ook erg onschuldig naar mijn mening.

    Ze hebben toen geld in beslag genomen, maar heb nooit meer iets gehoord van de justitie hierover.

    Ik wil het in beslag genomen bedrag graag terug eisen omdat dit niks met de wietplanten te maken had.

    Ik heb geen zin om slapende honden wakker te maken en er alsnog een hele zaak volgt.

    Met vriendelijke groet,

    Guido

    • Op het telen van hennep (niet bedrijfsmatig) staat maximaal 2 jaar gevangenisstraf. Op het voorhanden hebben van de kweekmaterialen maximaal 3 jaar. Dit betekent inderdaad dat het feit verjaart na 6 jaar. Het geld is destijds waarschijnlijk conservatoir in beslag genomen, in afwachting van een ontnemingsvordering. Die kan echter niet meer komen, aangezien de strafzaak zelf verjaard is. Dit betekent dat u inderdaad kunt vragen om teruggave van het geld. Mocht dit niet slagen, dan kunt u (naar mijn inschatting met succes) een klaagschrift indienen tegen het in beslag houden van uw geld.

  3. Vraagje…

    Ik had panden die ik verhuurde, hierin zijn hennepkwekerijen in gevonden. Ik ben medeschuldig verklaard, heb vast gezeten en heb een beslaglegging gehad, alles is me ontnomen, de zaak is nu bijna 6 jaar verder en heb niets meer vernomen, wat nu ?

    • Indien u bedoelt dat er nooit meer een ontnemingsvordering is gekomen maar er nog wel beslag ligt is het de vraag of het OM op dit moment nog een ontnemingsvordering zou kunnen indienen. Zo niet, dan kunt u uiteraard vragen het beslag op te heffen. Wanneer bent u precies veroordeeld en heeft de Officier van Justitie op de zitting aangekondigd een ontnemingsvordering in te stellen?

        • Indien het uitsluitend gaat om handel in harddrugs (dus geen in- of uitvoer), dan is de maximale wettelijke straf 8 jaar. Dat betekent dat de verjaringstermijn voor executie 12 + 1/3 is, dus 16 jaar. Indien de uitspraak in 2008 onherroepelijk is geworden, dan verjaart het recht om de straf ten uitvoer te leggen in 2024. Dat is de hoofdregel.

          Echter, let op: de termijn gaat pas lopen vanaf het onherroepelijk (definitief) worden van de straf. Dus als u bijvoorbeeld nog in hoger beroep en cassatie bent gegaan, kan de datum van onherroepelijkheid bijvoorbeeld pas ergens in 2012 liggen. Het is zelfs mogelijk dat de uitspraak nog niet onherroepelijk is. Daarnaast zijn er een aantal redenen die de verjaringstermijn kunnen opschorten. Voor een definitief antwoord moet ik derhalve alle details van het dossier kennen. In ieder geval is de straf in 2020 nog niet verjaard.

  4. Mijn vader 1 jaar straf gereken voor uitkeringfraude openbaar ministerie wilde 1.5 jaar straf 27 mart 2014. Hij was eerder vetroken naar Turkije. Hij heeft niet beroep gedaan. Omdat hij was in turkije. Wij willen weten dat waneer verjaring kan plaatsvinden

    • Helaas is ‘uitkeringsfraude’ geen wettelijke term. Dit kan op meerdere manieren worden ten laste gelegd. Met de informatie die ik van u krijg kan ik dus niet nagaan voor welke wetsovertreding uw vader (welk artikel van welke wet) is veroordeeld en wat daarvoor de maximale wettelijke straf is. Dat is laatste is bepalend voor hoe lang de verjaringstermijn is. De meest voorkomende verjaringstermijnen zijn overigens 8 en 16 jaar. Daarnaast kunnen er redenen zijn dat de verjaringstermijn stil is komen te liggen of dat deze niet meer loopt. Om een goede inschatting te kunnen maken of een zaak verjaard is, moet ik derhalve het hele dossier hebben.

  5. Dag, ik ben veroordeeld voor een gevangenisstraf van 8 weken en een geld boete van 2500€ in 2015. de zaak is toen onherroepelijk geworden, verjaart zo een zaak of moet ik die 8 weken alsnog zitten.

    • Die vraag kan ik niet beantwoorden, omdat ik niet weet voor welk feit u precies bent veroordeeld. Dat is namelijk bepalend voor de vraag of het recht om de straf ten uitvoer te leggen verjaart, en zo ja, wat de termijn is.

  6. Geachte heer Van Breukelen,
    Ik heb een vraag over een mogelijke verjaring. In 2010 toen ik 16 jr oud was heb ik onder bedreiging mijn pinpas en pincode afgegeven aan iemand. Diegene heeft op een één of andere manier 2500 euro op mijn rekening gestort en dit opgenomen. Nu 11 jr later wilde ik mijn rekening opzeggen maar dat lukte niet omdat er bij de bank een ‘fraudemelding’ op mijn rekening zou staan. Kan ik hier nog voor vervolgd worden of is het al verjaard? Ik was 16, 11 jr geleden dus.

    • Mijn rekening heb ik trouwens wel gewoon geblokkeerd nadat dit was gebeurd. Er is niet meer dan dat gestort of opgenomen.

    • Hoi Jonathan,

      Theoretisch is het nog niet verjaard omdat het hier gaat om witwassen. Dit kan bestraft worden met 6 jaar, en dit betekent dat de verjaringstermijn 12 jaar is. Het OM heeft dus nog tot en met 2022 om te vervolgen. Je hoeft je echter geen zorgen te maken. Als men dit had willen doen, hadden ze dit allang gedaan. Het is niet opportuun om jou nu nog te gaan vervolgen voor dat feit.

        • Hoi Jonathan,

          Je hebt helemaal gelijk, dat had ik even over het hoofd gezien. Indien het minderjarigenstrafrecht van toepassing is, is de verjaringstermijn de helft. In jouw geval dus 6 jaar. Dit betekent dat de zaak is verjaard met ingang van 6 jaar na het feit, dus ergens in 2016.

  7. Geachte heer van Breukelen,
    Rond 1992 heb ik een bijstandsuitkering ontvangen. Ik heb toen niet doorgegeven dat ik extra inkomsten had gekregen.
    2 vraagjes:
    1. Is die fout verjaard (meer dan 20 jaar geleden gemaakt), of begint de verjaring pas nu te tellen, mocht de fout nu bekend worden?
    2. Indien niet verjaard, is de kans dan groot, dat ik hiermee problemen krijg (strafzaak, uitkering terugbetalen e.d.)?
    Hartelijk dank voor uw antwoord!
    Vriendelijke groeten, Pieter

    • 1) het gaat hier om het misdrijf van artikel 227b Sr (bijstandsfraude). De maximale wettelijke straf die daarop staat is 4 jaar. Dit betekent dat het feit verjaart na 12 jaar. Het is op dit moment dus verjaard. De termijn begint te lopen op de dag na het feit, dus in 1993. Er zijn enkele uitzonderingen op die regel, maar die zijn niet van toepassing in uw geval.
      2) het is verjaard, dus niet van toepassing.

  8. Beste Mr van Breukelen.

    Ik heb 3 jaar geleden inval gehad.
    Door de politie.
    Ze hebben munitie gevonden en een wapen.
    Ze hadden ook cash geld gevonden.
    Verdacht van witwassen.
    Vervolgens ben ik vrijgelaten in afwachting van het onderzoek.
    Kom nog steeds elke maand afspraak na bij de reclassering.
    Heb een paar vragen
    1 vind het vreemd waarom het 3 jaar duurt

    2hoelang staat vuur wapen en munitie op
    Heb wel bewijs dat ik werd bedreigd en ook vaak politie gebeld deed niks
    Daarom vuurwapen 1x wapen aangehouden

    3 wordt ik dan heletijd in de gaten gehouden of wachten ze nog dat ik een andere strafbaar feit pleeg

    • Beste Jeff,

      Dat duurt inderdaad wel erg lang, zeker als je kennelijk geschorst bent met reclasseringstoezicht. Ik raad je aan om je advocaat te laten bellen en te vragen naar de status. In ieder geval moet de duur van het onderzoek uiteindelijk mee wegen bij de strafmaat, want jij zit al die tijd natuurlijk in onzekerheid. De maximale termijn is in principe 2 jaar. Daarna duurt het officieel te lang en moet er strafvermindering volgen.

      Als het gaat om een wat groter onderzoek en jij bent nog steeds verdachte, dan is het inderdaad mogelijk dat de politie je in de gaten houdt en/of dat je telefoon wordt getapt. Als jij de enige verdachte bent, dan is die kans wat minder groot. Het klinkt meer als een zaak die veel te lang op de stapel ligt bij het openbaar ministerie. Nogmaals: laat je advocaat er even achteraan gaan.

  9. Hallo,

    Ik heb wegens mishandelingen 2 taakstraffen gehad, een van 40 en een van 60 uur. Ik emigreer binnen een maand, wel binnen het EU. Ik had lange tijd niets vernomen en er, na 2 brieven ontvangen te hebben zelf contact opgenomen. Zij corona de schuld geven maar wat gebeurd er als ik toch ga, ik wilde hier alles netjes ‘achterlaten’ maar werken zij niet echt mee. Na hoelang is dit verjaard of geldt dat niet voor taakstraffen? Kan ik aangehouden worden als ik tijdens een vakantie gecontroleerd wordt ofzo?

    Mvg

    • Dit verjaart niet binnen afzienbare tijd. Ik raad u sterk aan niet te emigreren voordat u de taakstraf hebt uitgevoerd en bereikbaar te blijven voor de reclassering. Indien u de taakstraf niet uitvoert of u bent niet bereikbaar daarvoor, dan zult u de vervangende hechtenis moeten uitzitten. Dat komt in uw geval neer op 50 dagen zitten. Indien het is omgezet kunt u niet vrij naar Nederland reizen omdat u dan direct zult worden vastgezet. Ook kan men andere EU landen vragen om overlevering teneinde de straf uit te zitten.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *