J. van Breukelen Geen reacties

Cliënten stellen nogal eens de vraag of zij een strafblad krijgen als gevolg van het strafbare feit waarvan zij verdacht worden of veroordeeld zijn.

Hetgeen in de volksmond het ‘strafblad’ heet, wordt officieel de ‘justitiële documentatie’ genoemd. De regels hierover zijn terug te vinden in de ‘Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens’ en het daarvan afgeleide ‘Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens’.

Hierbij volgt een overzicht van de regels die op dit moment gelden. De informatie in dit artikel is voor het laatst gecontroleerd in februari 2018.*

Wanneer krijgt u een strafblad?

Voor de beantwoording van deze vraag is het belangrijk een onderscheid te maken tussen misdrijven en overtredingen. Of een bepaald delict een misdrijf of een overtreding is, wordt bepaald door de wet. In het algemeen kan gezegd worden dat de wat ernstiger delicten misdrijven zijn en de rest overtredingen.

Voorbeelden van misdrijven zijn: diefstal, belediging, mishandeling, valsheid in geschrifte, openlijke geweldpleging en het kweken van hennep.

Voorbeelden van overtredingen zijn: verboden naaktrecreatie, niet verschijnen als getuige, geen aangifte doen van een geboorte, lichte verkeersdelicten en openbare dronkenschap.

Voor misdrijven zijn de regels simpel. U krijgt een aantekening op uw justitiële documentatie vanaf het moment dat u wordt verdacht van een misdrijf en de zaak in behandeling is genomen door het Openbaar Ministerie. Wanneer de zaak vervolgens is afgedaan wordt de wijze van afdoening of de uitspraak vermeld op het strafblad.

Dit betekent ten eerste dat ook een schikking (transactie) met het Openbaar Ministerie op het strafblad wordt vermeld. Het is dus niet zo dat u een strafblad kunt voorkomen door een transactievoorstel (bijvoorbeeld het betalen van een boete) te voldoen. U voorkomt daarmee uitsluitend dat u voor de rechter moet komen. Hetzelfde geldt voor een straf die door het Openbaar Ministerie zelf wordt opgelegd door een zogenaamde strafbeschikking.

Daarnaast betekent dit dat ook een vrijspraak of een sepot worden vermeld op het strafblad. Er staat dus op papier dat u ooit verdachte bent geweest van het betreffende misdrijf: ook al bent u nooit vervolgd, ook al bent u vrijgesproken. Hierop is slechts één uitzondering: als de zaak is geseponeerd omdat u ten onrechte als verdachte bent aangemerkt (sepotcode 01).

Voor overtredingen ligt het iets anders. Hiervoor komt slechts een aantekening op uw justitiële documentatie vanaf het moment dat het Openbaar Ministerie een beslissing heeft genomen over de afdoening van de zaak. In de volgende drie gevallen volgt überhaupt geen aantekening:

  • er wordt een strafbeschikking opgelegd van minder dan € 100,00;
  • de zaak wordt geseponeerd zonder bijzondere voorwaarden; en
  • de rechter legt uitsluitend een geldboete op van minder dan € 100,00.

Ondanks bovenstaande hoofdregel volgt altijd een aantekening voor de volgende overtredingen:

  • overtredingen betreffende de algemene veiligheid van personen en goederen;
  • overtredingen betreffende de openbare orde;
  • overtredingen inzake bijstandsfraude;
  • openbare dronkenschap;
  • ambtsovertredingen;
  • overtredingen van de Wet op de economische delicten
  • geen aansprakelijkheidsverzekering afsluiten voor een motorrijtuig;
  • rijden zonder geldig rijbewijs;
  • meer dan 30 km/h te hard rijden;
  • meer dan 25 km/h te hard varen;
  • overtredingen van de Vreemdelingenwet;
  • overtredingen van de Wet Wapens en Munitie;
  • overtredingen van de Drank- en Horecawet;
  • overtredingen van de Flora- en faunawet.

Wanneer wordt ‘het strafblad’ verwijderd?

Ook hiervoor wordt een onderscheid gemaakt tussen misdrijven en overtredingen.

Voor misdrijven zijn de regels vrij ingewikkeld. Er wordt namelijk een onderscheid gemaakt tussen lichte misdrijven, zware misdrijven en zedenmisdrijven. Daarnaast kan de termijn voor het bewaren van het strafblad in bepaalde gevallen worden verlengd en geldt er een uitzondering voor levenslange gevangenisstraf of wanneer een maatregel zoals TBS langer dan 40 jaar zou duren.

Bij lichte misdrijven (feiten waarvoor u volgens de wet minder dan 6 jaar kunt krijgen) wordt het strafblad in principe verwijderd als er 20 jaar zijn verstreken na de einduitspraak of 20 jaar na het volledig voldoen van de strafbeschikking. In ieder geval worden de gegevens 12 jaar na het overlijden van de betrokkene verwijderd. Ook worden de gegevens verwijderd als het feit verjaard is.

Bij zware misdrijven (feiten waarvoor u volgens de wet minimaal 6 jaar kunt krijgen) wordt het strafblad in principe verwijderd als er 30 jaar zijn verstreken na de einduitspraak of na het volledig voldoen van de strafbeschikking. In ieder geval worden de gegevens 20 jaar na het overlijden van de betrokkene verwijderd. Ook worden de gegevens verwijderd als het feit verjaard is.

Bij zedenmisdrijven worden de gegevens pas na 80 jaar verwijderd, ongeacht of het feit verjaard is.

Verlenging en uitzonderingen:

De termijn wordt met 20 jaar (lichte misdrijven) respectievelijk 30 jaar (zware misdrijven) verlengd als er een nieuwe veroordeling volgt voor een ander feit.

De termijn van 30 jaar voor zware misdrijven wordt verlengd met 20 jaar als de duur van de gevangenisstraf of vrijheidsbenemende maatregel (bijvoorbeeld TBS) langer duurt dan 20 jaar.

Wordt er levenslange gevangenisstraf opgelegd of duurt de vrijheidsbenemende maatregel langer dan 40 jaar, dan worden de gegevens pas na 80 jaar vernietigd.

Voor overtredingen zijn de regels eenvoudiger. Justitiële gegevens van overtredingen worden verwijderd na verloop van de volgende termijnen:

  • 5 jaar na het sepot of de einduitspraak of 5 jaar na het volledig betalen van een strafbeschikking;
  • 10 jaar na de einduitspraak of 10 jaar na het volledig voldoen van een strafbeschikking indien er een vrijheidsstraf of een taakstraf is opgelegd;
  • 10 jaar na de einduitspraak of 10 jaar na het volledig voldoen van een strafbeschikking indien er aan een rechtspersoon een geldboete van de derde categorie of hoger is opgelegd;
  • 2 jaar na het overlijden van de betrokkene;
  • na het verjaren van de overtreding.

Is er een verschil voor minderjarigen?

Nee, deze regels zijn eveneens van toepassing op minderjarigen. Wel is het zo dat gegevens van minderjarigen minder snel worden verstrekt aan andere instanties dan de rechterlijke macht. Bovendien kan er pas een strafblad worden gegeven voor strafbare feiten die zijn begaan nadat iemand 12 jaar geworden is. Ook een HALT afdoening komt niet op het strafblad.

Krijg ik geen verklaring van goed gedrag zolang ik een strafblad heb?

Dat hoeft niet. Voor het verkrijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag gelden andere regels en (kortere) termijnen. Bovenstaande regels hebben uitsluitend betrekking op het opslaan van gegevens over strafbare feiten in de justitiële documentatie.

 

 

*Belangrijk: om de regels zo begrijpelijk en duidelijk mogelijk uit te leggen, zijn sommige details in de regelgeving weggelaten. Bovendien is wetgeving altijd aan verandering onderhevig. Aan dit artikel kunnen dan ook geen rechten worden ontleend. Als u absolute zekerheid wilt hebben over de status van uw strafblad dan kunt u contact opnemen met ons kantoor. Wij zoeken het graag voor u uit.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *