Strafbeschikking - Van Breukelen Advocatuur
J. van Breukelen Geen reacties

Sinds 2008 kan het Openbaar Ministerie zelf straffen opleggen. Dat gebeurt met een zogenaamde strafbeschikking. De laatste jaren worden steeds meer zaken afgedaan via zo’n strafbeschikking. Wat zijn de juridische gevolgen en wat kunt u er tegen doen?

Waar staan de regels?

De strafbeschikking is geregeld in de artikelen 257a t/m 257h van het Wetboek van Strafvordering. De regels zijn verder uitgewerkt in het Besluit OM-afdoening. Daarnaast heeft het Openbaar Ministerie eigen beleid voor het uitvaardigen van een strafbeschikking. Dit beleid is neergelegd in de Aanwijzing OM-strafbeschikking.

Wat is het verschil met een transactie of schikking?

De strafbeschikking moet niet worden verward met de schikking. Een schikking (ook wel transactie genoemd) is precies wat het woord zegt: een schikking. Het is eigenlijk een deal met het Openbaar Ministerie om vervolging bij de rechter te voorkomen. Als de verdachte akkoord gaat met bijvoorbeeld het betalen van een bepaalde geldboete, dan zal het Openbaar Ministerie hem verder niet vervolgen. Maar de verdachte kan ook zeggen: ‘ik ga niet akkoord met uw schikkingsvoorstel’. De bal ligt dan weer bij het Openbaar Ministerie.

Het verschil met de strafbeschikking is dus dat een schikking vrijwillig is. Een strafbeschikking wordt opgelegd door het Openbaar Ministerie, ongeacht of de verdachte het daar mee eens is. Daarnaast zijn de consequenties van een strafbeschikking groter, omdat de Officier van Justitie de opgelegde straf kan afdwingen.

De schikking / transactie is geregeld in de artikel 74 van het Wetboek van Strafrecht.

Voor welke misdrijven of overtredingen kan een strafbeschikking worden opgelegd?

De hoofdregel is dat de Officier van Justitie een strafbeschikking kan geven voor misdrijven die volgens de wet kunnen worden bestraft met maximaal 6 jaar gevangenisstraf. Voor overtredingen geldt geen beperking. Daar mag justitie sowieso een strafbeschikking voor opleggen.

Welke misdrijven zijn dit dan? Veel voorkomende gevallen zijn: winkeldiefstal, bedreiging, het hebben van een hennepkwekerij, oplichting, eenvoudige mishandeling, heling, rijden zonder geldig rijbewijs en rijden onder invloed. Dit is echter geen volledige lijst. Zolang de maximale straf volgens de wet niet meer dan 6 jaar is, kan er een strafbeschikking worden opgelegd.

Voor een aantal strafbare feiten kan de politie zelf een strafbeschikking opleggen. Een lijst van deze feiten staat genoemd in artikel 3.3 van het Besluit OM-afdoening. Het gaat naast een groot aantal verkeersovertredingen om winkeldiefstallen van goederen met een maximale waarde van € 120,00.

Welke straffen of maatregelen kan de Officier van Justitie opleggen?

De Officier van Justitie mag de volgende straffen of maatregelen opleggen:

  • Een taakstraf van maximaal 180 uur;
  • Een geldboete (tot het wettelijk maximum dat op het strafbare feit staat);
  • De maatregel tot onttrekking aan het verkeer;
  • De schadevergoedingsmaatregel voor het slachtoffer; en
  • Een ontzegging van de rijbevoegdheid voor maximaal 6 maanden.

Daarnaast kunnen in de strafbeschikking bepaalde aanwijzingen worden opgenomen:

  • Verplicht afstand te doen van in beslag genomen voorwerpen;
  • Het inleveren van bepaalde voorwerpen;
  • Betaling van een bedrag tot ontneming van illegaal verkregen voordeel;
  • Storting van een bedrag in het schadefonds geweldsmisdrijven of een soortgelijke instelling; of
  • Andere gedragsaanwijzingen waar de betrokkene zich gedurende een proeftijd van maximaal 1 jaar aan dient te houden.

Wat is de procedure?

Meestal zult u een brief thuis krijgen van het CJIB. Deze brief hoeft niet aangetekend te worden verstuurd, tenzij het gaat om een geldboete van meer dan € 2.000,00.

Hoorplicht

In sommige gevallen geldt een hoorplicht. De Officier van Justitie is verplicht om u vóór het uitvaardigen van een strafbeschikking te horen. Het gaat om gevallen waarin men van plan is om u een taakstraf, een ontzegging van de rijbevoegdheid of een gedragsaanwijzing op te leggen. De verdachte kan zich laten bijstaan een advocaat. Het is echter niet verplicht. Als de verdachte geen raadsman wenst, kan het horen ook telefonisch gebeuren.

Ook een geldboete of schadevergoedingsmaatregel van € 2.000,00 of meer kan niet worden opgelegd zonder dat de verdachte is gehoord. In dat geval is bijstand van een advocaat wél verplicht.

U kunt tijdens het verhoor aangeven dat u niet bereid bent om de straf te voldoen of dat u niet bereid bent uzelf aan de aanwijzing te houden. In dat geval kan de Officier van Justitie geen strafbeschikking opleggen. U zult dan worden gedagvaard om voor de rechter te verschijnen.

Als u tijdens het verhoor aangeeft dat u wél bereid bent om de straf te voldoen, dan hebt u overigens nog steeds 14 dagen de tijd om verzet in te stellen. Door uzelf bereid te verklaren de straf te voldoen, doet u geen afstand van verzet.

Heb ik een advocaat nodig?

Het kan verstandig zijn om u tijdens een hoorzitting te laten bijstaan door een advocaat. In sommige gevallen is dat zelfs verplicht en kan er zonder bijstand van een advocaat geen strafbeschikking worden opgelegd.

Maar ook als u onschuldig bent aan het feit of wanneer u meent dat er te weinig bewijs is, is het verstandig van te voren even contact te hebben met een advocaat. Hij of zij kan u – zeker nadat het dossier is bestudeerd- adviseren of het verstandig is om al dan niet verzet in te stellen.

Wat zijn de juridische gevolgen van een strafbeschikking?

Een definitief opgelegde strafbeschikking leidt ertoe dat u verplicht bent om de opgelegde straf uit te voeren. Een opgelegde maatregel kan ten uitvoer worden gelegd. Kortom: als de strafbeschikking definitief is, staat juridisch vast dat u het strafbare feit hebt begaan.

Krijg ik een strafblad?

Ja, in principe wel. Een opgelegde strafbeschikking staat vermeld op uw justitiële documentatie. Er is slechts één uitzondering, en dat is als er een strafbeschikking van minder dan € 100,00 wordt opgelegd voor een overtreding. Die uitzondering gaat echter weer niet op voor een aantal overtredingen, zoals bijvoorbeeld openbare dronkenschap of te hard rijden. Lees meer informatie in het artikel ‘alles over het strafblad‘.

Moet ik DNA afstaan?

Alleen als er een taakstraf is opgelegd. Daarnaast is het zo dat de strafbeschikking waarin de taakstraf is opgelegd definitief moet zijn. Dus zolang er een verzet loopt, bent u nog niet verplicht om DNA af te staan. Lees meer informatie in het artikel ‘Is DNA afgeven verplicht?‘.

Mag ik in termijnen betalen?

Als de geldboete € 225,00 of meer is, kunt u met het CJIB afspraken maken over een betaling in termijnen. Lees hier meer op de website van het CJIB.

Wat gebeurt er als ik de opgelegde straf niet uitvoer?

Dat hangt af van het soort straf dat is opgelegd. Bij een geldboete kunt u – als de kantonrechter daar toestemming voor geeft – worden gegijzeld. Dat betekent dat u kunt worden vastgezet totdat u de geldboete hebt voldaan. Mocht ook dit niet leiden tot betaling, dan zult u worden gedagvaard voor de rechter.

Hetzelfde geldt bij een taakstraf. Als u deze niet uitvoert, zult u een dagvaarding krijgen om bij de politierechter te verschijnen. De Officier van Justitie kan de taakstraf niet automatisch omzetten in vervangende hechtenis. Dat kan alleen bij een door de rechter opgelegde taakstraf.

Houd er rekening mee dat de Officier van Justitie op de zitting een hogere straf zal eisen. Dit hangt overigens wel af van de redenen waarom de straf niet is voldaan.

Wat kan ik doen tegen een opgelegde strafbeschikking?

U kunt verzet instellen bij de Officier van Justitie. Als u verzet instelt, zal de Officier van Justitie de zaak opnieuw beoordelen. Als er geen redenen zijn om de strafbeschikking te herzien, dan zal de zaak worden voorgelegd aan de rechter. U zult dan dus een dagvaarding ontvangen.

Hoeveel tijd heb ik om verzet in te stellen?

Dat hangt af van het feit. De hoofdregel is dat u daar 14 dagen de tijd voor heeft, geteld vanaf de dag dat u bekend bent geraakt met de strafbeschikking. Als de brief aan u is uitgereikt in persoon (bijvoorbeeld door de politie), dan gaat vanaf dat moment de termijn lopen. Als de brief per post is toegezonden gaat de termijn lopen vanaf de dag dat er zich een omstandigheid heeft voorgedaan waaruit blijkt dat u bekend bent met de strafbeschikking.

In sommige gevallen hebt u tot 6 weken de tijd voor verzet:

  • Het gaat om een overtreding (dus niet een misdrijf);
  • De geldboete is maximaal € 340,00;
  • De strafbeschikking is uiterlijk 4 maanden na het plegen van het feit uitgevaardigd;
  • Het werd verzonden naar het GBA-adres of het door de verdachte opgegeven adres;

De keerzijde van de medaille is dat de strafbeschikking in deze gevallen automatisch definitief wordt als er niet binnen 6 weken verzet is ingesteld. Men gaat er dan vanuit dat u op de hoogte was, ook al was dit misschien niet zo.

Let op: ook in deze gevallen kan de verzetstermijn weer maximaal 14 dagen worden. Als u bijvoorbeeld een week na het ontvangen van de strafbeschikking belt met het Openbaar Ministerie met de vraag of u de boete in termijnen mag betalen, dan zal dit telefoontje worden geregistreerd. Het ligt dan vast dat u vanaf dat moment op de hoogte was van de strafbeschikking. Vanaf dat moment gaat dan de termijn van 14 dagen lopen. Als u binnen die termijn geen verzet instelt, dan wordt de straf definitief. Ook al waren de 6 weken nog niet verlopen.

Hoe moet ik verzet instellen?

U kunt dit op twee manieren doen. De eerste en de beste manier is om persoonlijk verzet in te (laten) stellen bij het Openbaar Ministerie. Meestal kan dit bij de centrale informatiebalie van de rechtbank. U kunt dit ook door een advocaat laten doen.

De tweede manier is een brief sturen naar de Officier van Justitie. Daar kleeft echter het risico aan dat de brief niet of te laat aan komt. Zorg er dus voor dat u zo’n brief altijd aangetekend verstuurt.

In beide gevallen is het verstandig om bij het doen van verzet ook de redenen daarvan op te geven. Geef dus aan waarom u het niet eens bent met de opgelegde straf.

Wat gebeurt er als ik te laat verzet heb ingesteld?

De strafbeschikking wordt dan definitief. Dit betekent dat de straf ten uitvoer kan worden gelegd, ook al loopt er een verzet. De zaak wordt dan overigens nog wel aangebracht bij de rechter. Tenzij de rechter meent dat u tóch op tijd was, zal het verzet dan echter niet-ontvankelijk worden verklaard.

Moet ik in de tussentijd de boete betalen?

Nee, dit moet u juist niet doen. De strafbeschikking wordt definitief als u de boete betaalt. U doet daarmee dus vrijwillig afstand van verzet.

Zal de Officier van Justitie een zwaardere straf eisen op de zitting?

Nee, in principe zal het Openbaar Ministerie op de zitting dezelfde straf eisen als werd opgelegd in de strafbeschikking. Er is echter een belangrijke uitzondering. Dat is wanneer de verdachte geen inhoudelijke redenen geeft waarom hij het niet eens is met de opgelegde straf. Het is dus van belang om in het verzetschrift of op de zitting inhoudelijk verweer te voeren. Als u dat niet doet, zal de Officier van Justitie een zwaardere straf eisen.

Vragen?

Mocht uw vraag door deze informatie nog niet zijn beantwoord, of wilt u advies over wat te doen met een opgelegde strafbeschikking? Neem dan contact op met het kantoor voor een vrijblijvend intakegesprek.

Misschien ook interessant:

Alles over het strafblad

Is DNA afgeven verplicht?

Gijzeling voor openstaande CJIB boete

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *